काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा नेपालमा विप्रेषण आप्रवाह उल्लेख्यरूपमा वृद्धि भएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरण अनुसार, २०७९/८० को सोही अवधिको तुलनामा विप्रेषणमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको हो ।
राष्ट्र बैंकको तथ्यांक अनुसार, चालु आर्थिक वर्षको पहिलो नौ महिनामा कुल रू. ११ खर्ब ९१ अर्ब ३१ करोड बराबरको विप्रेषण भित्रिएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा विप्रेषण आप्रवाह करिब रू. ८ खर्ब ७२ अर्ब २४ करोड रहेको थियो । यसले ३६.५ प्रतिशतको वृद्धि देखाउँछ, जुन पछिल्ला केही वर्षहरूमा देखिएको उच्च वृद्धि दर हो ।
विप्रेषण आप्रवाह बढ्नुको प्रमुख कारणहरूमा वैदेशिक रोजगारीका अवसरहरूमा वृद्धि, प्रवासी नेपालीहरूको आम्दानीमा सुधार, र आधिकारिक च्यानलबाट विप्रेषण पठाउने प्रवृत्तिमा वृद्धि रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन् । साथै, अनौपचारिक च्यानलहरूप्रति सरकार र बैंकहरूको निगरानी बढेपछि विप्रेषणको ठूलो हिस्सा अब वैधानिक माध्यमबाट भित्रिएको देखिएको छ ।
विप्रेषण वृद्धिले नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ, जसले देशको आयात क्षमता र समष्टिगत अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ । यद्यपि, दीर्घकालीन आर्थिक सुधारका लागि विप्रेषणमा निर्भरता घटाएर आन्तरिक उत्पादन र रोजगारीमा ध्यान दिनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ ।
यसले नेपालको अर्थतन्त्रमा राहत त दिएको छ, तर दीगो समाधान भने होइन ।
